بسمه تعالی
دلایل موفقیت و شکست شهرداران در دست یابی به اهداف شهرداری
1 - مجهز بودن شهرداران به دانش و آگاهی برای مواجهه با کار سخت، رمز موفقیت آنان وحرکت در این راستا منجر به افزایش طاقت و توان شهرداران برای کارکردن در محیط سخت و از سوی دیگر منجر به ارائه خدمات دهی بیشتر و مطلوبتر به مردم می شود.
2 - شهردارهوشمند و با دانش قادر است که عوامل مختلف و تاثیرگذار را برای مشارکت در توسعه و آبادانی شهر جذب کند، و لذامردم بزرگترین و ارزشمندترین گروه هدف در جامعه برای شهرداران هستند، لذا شهرداری در کار خود موفق است که قادر به جذب مشارکت و همراهی مردم در همه عرصه های امورشهری باشد.
3 – زمانی که مردم به این باور برسند که مشارکت و همراهی آنان در برنامه های توسعه ای اثرگذار است، با تمام وجود نهایت تلاش و کوشش خود را در زیبایی، پاکیزگی و بهداشت شهر بکار می گیرند.
4 - ارائه آموزش و اطلاع رسانی به مردم در برنامه های عمران شهری از سوی شهرداران بسیار مهم و با اهمیت است و با اطلاع رسانی، ارائه آموزش و آگاهی بخشیدن به مردم، مشارکت آنان در عرصه های مختلف حاصل خواهد شد . زیرا در این صورت مردم همانطور که در منازل خود حس مشارکت دارند در جامعه نیز مشارکت خود را نشان خواهند داد و شعار شهر ما، خانة ما به یک باور عمومی تبدیل می شود.
5 - یکی از شاخص ها در ارزیابی عملکرد شهرداران ، میزان تلاش آنان در جذب سرمایه گذاری است . سیاست ها و برنامه های شهرداران باید تشویقی باشد، لذا شهرداران باید با اجرای این برنامه سرمایه گذاران را به سرمایه گذاری بیشتر و گسترده تر در عمران شهری ترغیب و تشویق نمایند.
6 - یک ساختار موفق در شهرداری به دنبال ایجاد یک میحط شاداب، آرام ، دلنشین و بدون تنش است، زیرا در چنین محیطی است که خدمات بیشتری به مردم ارائه می شود.
7 - با برقراری یک ارتباط صمیمی و دوستانه بین شهردار و پرسنل شهرداری: شهرداران باید رعایت حفظ کرامت و حرمت پرسنل خود را داشته باشند و دقت نمایند که حرکت در این مسیر منجر به تبدیل شدن شهرداری به یک سیستم پویا و فعال خواهد شد.
8 - تلاش و کوشش شهرداران در جهت زیبا سازی سیما و چهرة شهر ، که تاثیر بسزایی در روح و روان شهروندان دارد.
9 - تلاش برای افزایش سرانه فضای سبز یکی از عوامل موثر در موفقیت شهرداران است و شهرداران باید تلاش نمایند تا سرانه فضای شهری خود را افزایش دهند و در این راستا برنامه های کوتاه مدت و بلند مدت خود را ارائه نمایند.
10 - شهرداران در ساخت و سازها باید به احداث پارگینگ توجه ویژه ای داشته باشند زیرا ساختمان بدون پارگینگ منجربه ایجاد ترافیک و مشکل در ترددها می گردد و همچنین شهرداران باید احداث پارکینگ های عمومی در شهرها را مد نظر داشته باشند.
11 - توجه به کیفیت و کمیت پروژه ها را در اجرا از سوی شهرداران بسیار مهم ارزیابی می شود .
12 - موفقيت شهرداران مرهون يك سري مطالعات
دقيق و درك صحيح از وضعيت و
واقعيات موجود و با بكارگيري تفكرات سيستمي و متناسب با ساختارهاي اجتماعي و فرهنگي آن شهر
ها مي باشد و مهمترين پارامتر موفقيت آنان را مي توان در توجه به خرد جمعي و
پرهيز از نظرات شخصي و حب بعض هاي سياسي و اجتماعي دانست . البته بايد
اذعان داشت چنين مديريت هايي زماني موفق می شوندكه ساختارمند و با ديگر
مديريت هاي جامعه هماهنگ و همگرا می گردند.
13 –اگر
شهرداران برنامه هاي مصوب و محقق نشده توسعه چهارم و پنجم را
كمي تورق و براي تحقق مديريت يكپارچه شهري تلاش نمايندبه این باور می رسند كه اين تفكر و عمل هم آگاها
نه است هم عالما
نه چرا كه با تحقق مديريت يكپارچه شهرداران و مديران و مسئولان و
سازمان هاي ذيربط در امور شهري
داراي ثبات شده و با توجه به تشخيص و تاييد شرائط احراز تصدي شهردار ، مردم و جامعه از
شهرداري با تجربه ، مدير و مدبر و مطلع به امور شهري برخوردار خواهند شد و پاسخگويي
شهرداران نسبت به مطالبات مردم و همچنين انگيزه آنان براي برنامه ريزي جدي
براي اداره امور افزايش خواهد يافت
14 - همه ما انسان ها در تمامی مراحل زندگی به دنبال موفقیت و دست یافتن به آرزوهای کوچک و بزرگ هستیم اما براستی چگونه می توان به موفقیت دست یافت؟ برای دست یافتن به موفقیت، می بایست به شناخت عوامل موثر در پیمودن راه موفقیت پرداخت. موفقیت را می توان در بازه های زمانی مختلفِ دست یافتن به هدف یا اهداف پیش رو بیان کرد. بنابراین راه موفقیت بی انتهاست چرا که اهداف می توانند بی انتها باشند. اما می توان معیارهایی را بر شمرد تا در تمامی راه های موفقیت راهنمای شهرداران باشند:
لزوم خودشناسی
خودشناسی نه تنها در راه موفقیت بلکه در زندگی نیز امری بسیار مهم به شمار می آید.
اهمیت خودشناسی از آنجا ملموس تر است که در طول دوران زندگی می بایست در موقعیت ها و شرایط مختلف تصمیمات متعددی اتخاذ کرد و فرصت چندانی برای جبران تصمیمات اشتباه نیز وجود ندارد چرا که زمان هرگز به عقب باز نمی گردد و ممکن است بهای این اشتباه هدر رفتن سال های زیادی از عمر شما باشد. حال زمانی می توان بهترین تصمیم را اتخاذ کرد که آشنایی مناسبی با شخصیت خود داشته باشید. شناخت روحیات ، اخلاقیات ، عقاید ، علاقه مندی ها و توانایی ها به شما در انتخاب مسیر مناسب و درست برای موفقیت کمک می کند. بنابراین هرشهردار باید سعی کند قبل از هر چیز به خود بپردازید تا زمینه موفقیت خود را فراهم کند .
ترسیم اهداف کوتاه و بلند مدت
اهداف، موضوعاتی هستند که ما برای رسیدن به آنها تلاش می کنیم و در واقع فتح آنها موفقیت ما به حساب می آیند بنابراین ما باید بدانیم در کوتاه و بلند مدت به دنبال چه چیزی هستیم. اهداف کوتاه مدت ممکن است برنامه شما را برای یک ماه و یا حتی یک سال شامل شوند و اهداف بلند مدت یک سال یا بیشتر و این اهداف ضمن مسیر دادن به فعالیت های شهر دارباعث می شوند تا برای هر گام خود برنامه ای مناسب داشته باشد و گام های بی هدف خود را به حداقل برساند.
برنامه ریزی مناسب
بعد از مشخص شدن اهداف کوتاه و بلند مدت لازم است برنامه ای جامع و هدفمند برای رسیدن به آنها مشخص شود. این برنامه ریزی با در نظر گرفتن موقعیت کنونی، اهداف آینده و عوامل تاثیر گذار مشخص می شود. برنامه ممکن است روزانه و بصورت ساعتی و یا هفتگی و بصورت روزانه و یا شامل بازه ای طولانی تر باشد، در هر صورت انتخاب نوع برنامه به هدف مد نظر و شخص برنامه ریز باز می گردد . در نتیجه می توان با انتخاب مناسب ترین برنامه گام بلندی در راه موفقیت بر داشت . همیشه عواملی غیر قابل پیش بینی در برنامه ریزی ها به وجود می آیند که اجتناب نا پذیر هستند. انجام شدن بیش از نیمی از برنامه تعیین شده نتیجه ای کاملا مطلوب به شمار می آید.
نظم و انظباط
ممکن است در نگاه اول نظم و انظباط عامل چندان مهمی به نظر نیاید ولی در باطن تاثیر بسزایی در امر موفقیت خواهد داشت.. داشتن نظم و انظباط به شما کمک می کند تا نیازهای خود را در کوتاهترین زمان ممکن برطرف کنید و از هدر رفتن وقت و هزینه به مقدار زیادی جلوگیری کنید. فقط کافیست مدتی نظم و انظباط را به برنامه خود اضافه کنید تا متوجه تاثیر بسزای آن در امر موفقیت شوید.
تبدیل شکست به پیروزی
حتما این جمله معروف را شنیده اید :" شکست زمینه ی پیروزیست ! "
گرچه بکار بردن کلمه " شکست" در ظاهر نیز طعم تلخی را به همراه دارد ولی در صورت تغییر دیدگاه خود نسبت به آن می توان از تلخی آن صد ها موفقیت با شیرینی چندین برابر رقم زد !
اراده عمل کردن و ثبات قدم
حتی با داشتن بهترین برنامه تا زمانی که اراده عمل کردن به آن نباشد هیچ چیز به دست نخواهد آمد. لازمه ی موفقیت داشتن اراده ای قوی برای طی کردن مسیر پر فراز و نشیب موفقیت است. همیشه سعی کنید در راه خود ثابت قدم باشید و تا رسیدن به هدف نهایی خود دست از تلاش بر ندارید.
توکل به خدا
باید گفت بدون توکل به خدا شاید مسیر موفقیت سرابی بیش نباشد. به خدا توکل کنید تا ضمن دور ماندن از خطرات ریز و درشت به مانند ناامیدی و یاس، موفقیت خود را با تلاش و کوشش تضمین کنید.
15 - مدیریت کیفیت فراگیر
Total Quality Management=TQM
مهندسی نظام اجتماعی ، کار آمد ترین روش های نوین مدیریت را به منظور به کار گیری توانمندی های فکری و جسمی کلیه منابع انسانی متعهد و متخصص در سطوح مختلف این سامانه اجتماعی ، نیاز دارد . این مدیریت ، همان مدیریت کیفیت فراگیر است . در این مدیریت بر طراحی ، انتخاب تکنولوژی و فرآیند های مناسب ،
یاد دهی – یاد گیری ، مشارکت فراگیران ، توجه به نیاز های کار گزاران و شروع اندازه گیری میزان اثر بخشی آموزش تاکید می شود . مدیریت کیفیت فراگیر فقط به نتایج بر نمی گردد و یک دیدگاه جامع نسبت به سازمان اجتماعی و تمام فعالیت ها و فرآیند ها و جزئیات کار را در بر دارد .
مدیریت کیفیت فراگیر در سه مفهوم به شکل زیر تبیین می گردد :
مدیریت : بر سبک مدیریتی خاص تاکید می شود که آینده نگر و هدایت کننده است .
کیفیت : بر ضرورت ارائه خدمات و کالاهای با کیفیت به شکل مستمر و با تاکید برخواسته افراد نظام اشاره دارد .
فراگیر : نشان دهنده آن است که فلسفه مدیریت مشتمل بر کلیه جنبه های سامانه اجتماعی و کلیه افراد ذیربط است .
موفقیت شهرداران در این است که این روش کار آمد نوین مدیریت را بکار گیرند و برای اعتلا ء و پیشبرد این سیستم مدیریتی با دانشگاه ها ، ومنابع ومآ خذ این سامانه ارتباط ارگانیک بر قرار نمایند .
16 - انقلاب مقدس اسلامي ايران و نظام مطهر جمهوري اسلامي ايران با نيت ا لهي به پيش مي رود اما آسيب شناسي كلي حاكي از آن است كه بعضی از شهرداران با علم ، فن، وهنر مديريت فاصله ها ي زيادي دارند و اين فاصله ها اگر به صورت مثبت كم نشود و اعتلا نیابد ، معني توسعه كه در اصل توسعه منابع انساني است ، حاصل نمي گردد .پس دولت و ساير اركان كشوري بايد به كمك آموزش ها و پژوهش ها ي كاربردي ، تما مي شهرداران را ، به علم ، فن و هنر مديريت علمي روز و به تكنولوژي نوین مجهز نمايندكه اعتلاي نظام و توسعه پايدارشهری منوط به آموزش و پژوهش منابع ا نسانی پيش گفته است .
17 - شهرداران موفق به موضوع علمی " نظارت و ارزشیابی " مطابق مراحل ذیل اهمیت فوق العاده ای می دهند :
1 - نظارت و ارزشیابی
Monitoring and Evaluation
2 - نظارت چیست؟
جمع آوری نظامند اطلاعات و تحلیل آنها در فرایند اجرای برنامه ها
3 - هدف از نظارت
ارتقاء اثربخشی و بهروری برنامه ها
4 - ارزشیابی چیست؟
ارزشیابی نوعی مقایسه است.
در واقع ارزشیابی مقایسه نتایج واقعی یک پروژه با نتایج پیش بینی شده یا نتایج اولیه که پیش بینی می شد پس از انجام پروژه به آن دست پیدا کنیم، می باشد
5 - اهداف کلی نظارت و ارزشیابی:
l كنترل مداوم جريان امور
l شناسايي نقاط ضعف و قوت و مشكلات سازمان
l بهبود تصميمگيري در مورد حوزه و عمق فعاليتها، برنامهها و اهداف آينده
l بهبود تخصيص منابع و استفاده بهينه از امكانات
l ارتقاي پاسخگويي در مورد عملكرد برنامهها
l ارتقاء توانمندي سازمان در ارايه كمي و كيفي خدمات
6 - نظارت و ارزشیابی یک چرخه مداوم و مستمر است
7 - مراحل نظارت:
l 1- مشخص کردن شاخص های نظارت
l 2- ایجاد و طراحی سیستمی که بتواند اطلاعات مورد نیاز را بر اساس شاخص های طراحی شده جمع آوری کند.
l 3- جمع آوری و ضبط اطلاعات
l 4- تجزیه و تحلیل اطلاعات
l 5- استفاده از اطلاعات برای مدیریت بر پروژه
8 - مراحل ارزشیابی:
l 1- مشخص کردن اینکه سازمان چه چیزهایی را به دست آورده است.
l 2- مشخص کردن اینکه آیا آنچه را سازمان به دست آورده مورد انتظار بوده است یا نه؟
l 3- بررسی استراتژی سازمان مبنی بر اینکه آیا استراتژی طراحی شده برای به دست آوردن اهداف به خوبی کار کرده است؟ چه مسایلی بر آن تاثیر گذار بوده است؟
l 4- بررسی اینکه استراتژی و برنامه طراحی شده چگونه کار کرده است؟
l 4-1- آیا از منابع به صورت بهینه استفاده شده است؟
l 4-2- هزینه فرصت اقدامات انجام شده چگونه بوده است.
18- چكيده بررسي گزارش های حسابرسی رسمی سالانه از امور مالی و اموالی شهرداری ها مبین نقص ها و تخلفات زیادی است
که شهرداران موفق اشراف کامل و قانونی قاطع بر عملیات قوی سیستم حسابداری خویش دارند .چند نکته اساسی در ذیل بیان می گردد :
1 – حسابداري اغلب شهرداري ها به صورت نقدي عمل مي كند . اين نوع حسابداري بايد به سيستم حسابداري تعهدي تغيير يابد .
2 – اموال بیشتر شهرداري ها مثبوت نيست و سند نخورده است .
3 – دربیشتر شهرداري ها سياست هاي اصل 44 قانون اساسي كه واگذاري امور به بخش هاي خصوصي است اجرا نمي گردد . در نتيجه هزينه هاي گزافي به شهرداري تحميل مي شود بلكه كيفيت كارهارا كاهش مي دهد ، و رقابت پذيري را در انجام خدمات شهري دچار تزلزل مي كند . همچنين ، از استخدام و به كارگيري بي رويه بايد خودداري شود. ساختار تشكيلات شهرداري ها باید بررسي ، مطالعه ، كوچك و چابك و هر چه زودتر به تصويب نهايي برسد . اين امر باعث چابك شدن شهرداري ها و كاهش هزينه ها و بالا رفتن كيفيت در همه امور مي گردد.
4 – ايجاد روشهاي جديد ، تامين استراتژي ها ، تدوين و تصويب برنامه هاي پنجساله ، ده ساله و ... ، مبتني بر
تعريف علمي اهداف توسعه شهر و مستندات توسعه كشور مثل سند چشم انداز و برنامه هاي پنج ساله ي كشور .
5 – تعداد حساب هاي بانكي شهرداري ها كاهش يابد ( مسدود نمودن حساب هاي غير فعال ) .
6 – ميزان طلب شهرداري ها را بايستي طبقه بندي نمود و با تصويب شوراترتيبي اتخاذ كرد كه تا پايان هر سال طلب ها بوسيله شهرداري ها وصول گردد .مي توان فرم تعهدي را تنظيم كرد كه اشخاص يا موسسات بدهكار به شهرداري ، متعهد شوند بدهي هاي خود را تا پايان همان سال مالي بپردازنند .
7- در مبحث اخذ عوارض نوسازي ، شوراها و شهرداري ها با انجام مطالعات پژوهشي و تعيين مقدار آن ، مجدانه عمل نمايند .
8– موضوع اخذ عوارض مشاغل را شورا ها مطالعه و روش هاي بهينه وصول آنرا تصويب و شهرداري ها در اين زمينه فعالانه عمل نمايد .البته بر تعامل بسيار خوب مجامع امور صنفي با شهرداري ها براي وصول عوارض كسب و پيشه تاكيد مي گردد .
9– هرينه يك در صد از درآمد هاي شهرداري بايد به امر پژوهش اختصاص يابد اين . امر نظارت مستمر شورا رامي طلبد .
10– پيام اصلي گزارش های حسابرسي رسمی اين است كه شوراهاي اسلامي شهر ها بايستي وظايف نظارتي خويش را بهنگام و با قاطعيت انجام دهند.
11– شهرداري ها موظف اند يك شخص حسابدار رابه عنوان حسابرس داخلي انتخاب و اين حسابدار را موظف نمایندكه به طور مرتب - ماهانه – حسابرسي داخلي را انجام و مراتب را به اطلاع شهرداري و شورا برسانيد .
در هر حال شهردار موفق در گزارش سالانه حسابرس رسمی از درآمد ها و هزینه ها ونیز اموال شهرداری و سازمان های تابعه درجه عالی را کسب می نماید . درجات اغلب شهرداری ها مطلوب (مشروط ) و مردود اعلام می گردد که در این دو مورد اخیر نه شورا و نه وزارت کشور بر خورد قاطع و شفافی را انجام نداده اند .
19 – ده ويژگي براي يک شهردار موفق :
- استقلال فکر
- اتکاي به نفس
- قضاوت درست
- ابتکار
- جامعيت فکر
- پيش بيني احتمالات
- داشتن نظم
- منصف بودن
- قاطعيت
- رعايت اصول اخلاقي
صاحب نظران ويژگي هاي ديگري نيز براي مدير آموزشي
بر شمرده اند که در چهار موضوع مهارتهاي مديريتي ، مهارتهاي بين فردي ، ارتباط و
ساير جنبه هاي مهارتي خلاصه می گردد.
20 – حرکت برنامه ریزی شده در جهت ایجاد و احداث شهر الکترونیک و تربیت شهروندان الکترونیک از دیگر دلایل وشاخص های شهرداران موفق محسوب می شود .
21 – همکاری و هماهنگی با سازمان ها و نهادهای ذیربط شهر برای تربیت شهروندان کارآفرین ، که این امر مهم وعلمی باعث رفاه شهروندان می شود و به شدت از آسیب ها و ناهنجاری ها ی اجتماعی شهر جلوگیری می کند .
22 – تاسیس واحد (ثحقیق و توسعه R &D) شهرداری و برقرار نمودن ارتباطات ارگانیک با دانشگاه های معتبر و انعقاد قرارداد های پژوهشی و آموزشی در مورد پیشبرد همه امور فرهنگی ، اجتماعی ، بهداشتی ،عمرانی و رفاهی شهر ،و برنامه ریزی اجرایی بر اساس اینگونه تحقیقات روز ،از موفقیت های استراتژیک شهردار محسوب می گردد .
23 – عدم ورود شهردار در امور سیاسی شهر از دلایل دیگر موفقیت وی در امور شهری می باشد .
دکتر ع . کاظمپور
20/11/1389


